Nieuws
Agenda

REACH en Innovatie in de Topsector Chemie

De EU REACH verordening (‘registratie, evaluatie en autorisatie van chemicaliën’) regelt de benodigde kennis van de eigenschappen van chemicaliën, van de wijze waarop zij op veilige en gezonde wijze kunnen worden toegepast (dan wel niet toegelaten zijn) en hoe over deze kennis in de keten gecommuniceerd wordt. De verantwoordelijkheid voor dit alles ligt bij het bedrijfsleven. De overheid faciliteert het systeem, onder meer via een Helpdesk REACH vanuit RIVM. Veelvuldig, en ook recentelijk nog, is vastgesteld dat Nederland in de EU een leidende kennispositie bekleedt op het gebied van REACH en van stoffenrisico’s en de beheersing ervan.

Uit de hier gerapporteerde quick scan onder bedrijven naar de kansen die zij als gevolg van REACH zien voor de topsector chemie, komt een aantal concrete punten naar voren.

REACH en nieuwe stoffen en materialen
Onder invloed van REACH in het algemeen (o.m. autorisaties en restricties) en in het bijzonder in het licht van de registratiedeadlines van 2013 en 2018 (wanneer bedrijven gaan besluiten om (bepaalde toepassingen van) stoffen al dan niet te registreren), staan veel stoffen onder druk. Schattingen zijn dat na 2013 al tussen 2% en 20% van de stoffen van de markt verdwijnen. Alternatieven zullen gevonden moeten worden om te voorzien in de functies van deze verdwijnende stoffen. Dit zoekproces gaat niet vanzelf, is de ervaring van betrokken bedrijven. Daarbij kan een impuls dit proces doorslag­gevend in de richting van bio-based alternatieven sturen (een speerpunt voor de Topsector Chemie). Gezamenlijke probleem­verkenning (mogelijkerwijs in roadmaps), gestuurde innovatie in afstemming tussen producenten, toepassers (veelal MKB bedrijven) en kennisinstituten en aldus versnelde valorisatie kan hiertoe bijdragen. Te verwachten successen kapitaliseren op de Nederlandse kennispositie, dragen bij aan de ‘groene chemie’-ambitie en bieden direct voorsprong op de Europese en wereldmarkt.

Naleving van REACH als kans
Naleving van REACH vormt voor bedrijven de basis van de license to operate en van de entree tot de Europese markt. Naleving vergt aanpassing en verhoogt de efficiency van interne speur-, ontwikkelings- en registratieprocessen; iets dat in Nederland gevestigde chemische bedrijven ervaren. Voor niet-Europese bedrijven die de EU markt willen betreden, is naleving van REACH een must. De Nederlandse kennis- en ondersteuningsinfrastructuur is goed toegerust (en eenvoudig verder te ontsluiten) om dit te vergemakkelijken, wat positief bijdraagt aan het vestigingsklimaat voor hoofdkantoren (Legal affairs) en R&D vestigingen en aan de ambitie om knelpunten in regeldruk weg te nemen.

REACH, communicatie en imago
Onder invloed van REACH leert de chemische industrie in hoog tempo om op meer efficiënte wijze risico-informatie binnen de waardeketen te delen en hierover in heldere termen naar de maatschappij te communiceren. Onderliggend speelt zich een kleine IT- en informatieverwerkingsrevolutie af. Te verwachten effecten zijn imagoverbetering en verminderde kwetsbaarheid voor imagoschade. Op zijn beurt straalt dit af op de aantrekkelijkheid van de chemie als vak om te leren en als sector om te werken – waarbij kennis van REACH en van REACH compliant speur-, ontwikkelings- en registratieprocessen vereist zijn en al in het onderwijs geïntegreerd dienen te zijn; wat bijdraagt aan de ambitie van een samenhangende Human Capital Agenda en het bevorderen van jong ondernemerschap.

Om de partijen te stimuleren deze kansen optimaal te benutten, lijken de volgende maatregelen kansrijk in het kader van het topsectorenbeleid.

  1. Alternatieven zoeken voor verdwijnende stoffen: ondersteuning van coalities van specifieke ketenpartijen in samenspraak met kennisinstituten, voor gezamenlijke probleem- en oplossingverkenning (gevoed met o.m. specifieke – openbare – ECHA data).
  2. Een SBIR voor de ontwikkeling en valorisatie van bio-based alternatieven voor verdwijnende stoffen in het MKB. Creëer hiervoor tevens specifieke WBSO faciliteiten.
  3. Verdere profilering van de nalevingsondersteuning, door middel van het opzetten van een ondersteuningsprogramma met gepensioneerde chemici als mentoren voor jonge ondernemers en het MKB.
  4. Kennis van REACH en REACH compliant speur-, ontwikkelings- en registratie­proces­sen agenderen en integreren in HBO en WO onderwijsprogramma’s.

Download de quick scan op de wetenschapspagina.